… Po deptaku wypoczynkowego kurortu nad morzem – Morzem \u015ar\u00f3dziemnym a „deptak” ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 wzd\u0142u\u017c pla\u017cy w miasteczku Sutomore ( Czarnog\u00f3ra) . W\u0142a\u015bnie po nim, codziennie przechadza\u0142 si\u0119 m\u0142ody cz\u0142owiek ( … Jak p\u00f3\u017aniej wynik\u0142o z mojej rozmowy z nim, mia\u0142 28 lat). Brudny, zaro\u015bni\u0119ty… Na nogach mia\u0142 co\u015b na kszta\u0142t „japonek”, ale wida\u0107 by\u0142o, \u017ce powsta\u0142y z dwu r\u00f3\u017cnych podeszew i kawa\u0142k\u00f3w sznurka. By\u0142 szczup\u0142y – Chudy „szkielet” . Wygl\u0105dem przypomina\u0142 „Hindusa” a to przez jego opalon\u0105 s\u0142o\u0144cem sk\u00f3r\u0119 na ciele i czarny zarost brody oraz kruczo- czarne w\u0142osy na g\u0142owie – D\u0142ugie i pozlepiane brudem… W wymi\u0119tolonym i brudnym podkoszulku na rami\u0105czkach w kr\u00f3tkich, te\u017c wymi\u0119toszonych spodenkach po kolana, z przewieszon\u0105 przez rami\u0119 szmacian\u0105 torb\u0105, spacerowa\u0142 tak od kosza do kosza… Widywa\u0142em Go codziennie – Rano gdy wychodzi\u0142em do pracy. W po\u0142udniowej przerwie na lancz, czy czasie wieczornych spacer\u00f3w po pracy… Zawsze milcz\u0105cy, jego wzrok zazwyczaj skierowany w d\u00f3\u0142 , przed siebie…Nie widzia\u0142em, by patrzy\u0142 na mijaj\u0105cych go ludzi, rozgl\u0105da\u0142 si\u0119…Zaintrygowa\u0142 mnie na tyle, \u017ce zacz\u0105\u0142em wypytywa\u0107 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy pracowali tam od lat ( … ja tylko na moment do nich do\u0142\u0105czy\u0142em).
– To podobno Polak, wiesz!? – Rzuci\u0142 Pan archeolog
– Tak, tak – Zawt\u00f3rowa\u0142a mu ” Nasza” sekretarka , Pani Wiesia ( mieszkaj\u0105ca w Czarnog\u00f3rze ju\u017c 7 lat)- Wiem, bo w tamtym roku , za czas\u00f3w prezesa Piechty, to Tu nawet policja si\u0119 o niego wypytywa\u0142a…
– Ale On podobno jest niemow\u0105? – Dorzuci\u0142 swoje kierowca J\u00f3ziu.
– Nieee – Zaprzeczy\u0142a Wiesia, przeci\u0105gle akcentuj\u0105c „e”. Poczym tonem „znawcy sprawy” doda\u0142a – On jest „lekko” upo\u015bledzony… Ale ma Tu obywatelstwo. – Tu Wies\u0142awa zadar\u0142a nos do g\u00f3ry, sygnalizuj\u0105c tym samym, \u017ce jest zorientowana w tej kwestii i gdy spostrzeg\u0142a na naszych twarzach zdziwienie, zn\u00f3w doda\u0142a; – Jego Matk\u0105 by\u0142a Polka, umar\u0142a 5 lat temu, na raka, czy „co\u015b innego”!?… Ojcem by\u0142 „jaki\u015b” Serb, podobno po jej \u015bmierci wyjecha\u0142 st\u0105d na sta\u0142e a syna zostawi\u0142 samego…Mieszka gdzie\u015b ” pod Vrelo” ( …G\u00f3ra a raczej cze\u015b\u0107 g\u00f3ry z urwiskiem, spod kt\u00f3rej wyp\u0142ywa potok….W\u0142a\u015bnie zw\u0105cy si\u0119 Vrelo)
– Jego chcieli ubezw\u0142asnowolni\u0107 i wys\u0142a\u0107 do Polski… Ale skoro Tu jest!? ..To pewnie „Im” si\u0119 nie uda\u0142o? – Zako\u0144czy\u0142a pani Wiesia .
– ..Ja raz do Niego zagadywa\u0142em „po naszemu”, ale ani s\u0142owem si\u0119 do mnie nie odezwa\u0142 – Skomentowa\u0142 wszystko Pan archeolog.
– Ee tam Rysiu – Parskn\u0105\u0142 kierowca – Ja „rasowy” Polak, ale ni cholery te\u017c Ci\u0119 czasem zrozumie\u0107 nie mog\u0119.
… I tyle si\u0119 dowiedzia\u0142em na jego temat!… Dwa dni po tej rozmowie, gdy przed snem, poszed\u0142em na spacer, schodz\u0105c z deptaka w\u0105skimi schodkami na pla\u017c\u0119, „On” siedzia\u0142 na ostatnim stopniu schodk\u00f3w, wytrzepuj\u0105c piasek, ze swoich „dziwacznych klapek”. W pierwszym momencie, przysz\u0142o mi na my\u015bl, \u017ceby do Niego zagada\u0107 … Ale r\u00f3wnie szybko zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce mo\u017ce nie umie\u0107 po polsku…Bo to, ze jego matka by\u0142a Polk\u0105, nie musia\u0142o znaczy\u0107, \u017ce zna j\u0119zyk… Wi\u0119c tylko burkn\u0105\u0142em; – Przepraszam chcia\u0142em przej\u015b\u0107…
– On pochylony nad sanda\u0142ami, odwr\u00f3ci\u0142 tylko g\u0142ow\u0119 do mnie i przesuwaj\u0105c cia\u0142o, zsun\u0105\u0142 si\u0119 ze schodka na piasek… A w mojej g\u0142owie zaiskrzy\u0142a my\u015bl, \u017ce jednak zrozumia\u0142 co do Niego powiedzia\u0142em…Wi\u0119c postanowi\u0142em, mimo wszystko „k\u0142u\u0107 \u017celazo p\u00f3ki gor\u0105ce” i nie patrz\u0105c na Niego, rzuci\u0142em, jakby od niechcenia; – Bardzo dzi\u0119kuj\u0119!.On ku mojemu zdziwieniu, odpar\u0142;- Nie ma za co – I nadal zajmowa\u0142 si\u0119 otrzepywaniem mokrych st\u00f3p z piasku, nie podnosz\u0105c g\u0142owy… Udaj\u0105c zdziwienie spyta\u0142em – A to ” Ty” Polak jeste\u015b? – Nie odpowiedzia\u0142 od razu, wi\u0119c odwracaj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 pla\u017cy zacz\u0105\u0142em i\u015b\u0107 w kierunku morza… – Nie, nie jestem Polakiem – Us\u0142ysza\u0142em za plecami po paru krokach; – Jestem z St\u0105d…Z Montenegro – Doda\u0142, gdy ju\u017c sta\u0142em twarz\u0105 zwr\u00f3cona do Niego. „Montenegro” to, „ueuropiona” nazwa Czarnog\u00f3ry ( Tutejsi nie przywykli do tej nazwy).<\/p>\n\n\n\n
– Ale \u015bwietnie m\u00f3wisz po polsku !?
– Mama pochodzi\u0142a z Polski … Mieszka\u0142a niedaleko Krakowa…
– Oo! – Mojego zaskoczenia nie da\u0142o si\u0119 ukry\u0107; – Te\u017c Stamt\u0105d pochodz\u0119.
– … Dawno temu nawet tam by\u0142em… Ale niewiele pami\u0119tam… Wiem, \u017ce byli\u015bmy w takiej Cerkwi na g\u00f3rze nad miastem….A na szczycie by\u0142 krzy\u017c i gr\u00f3b Zbawiciela…
– To mo\u017ce z Kalwarii pochodzi\u0142a Twoja mama?- Docieka\u0142em.
– Nie… To si\u0119 nazywa\u0142o „Zebzywicze” ? -” Zebrzydowice” ! – Poprawi\u0142em; – Ale to ma\u0142o wa\u017cne – Dopowiedzia\u0142em p\u00f3\u0142g\u0142osem.
– Dal mnie wszystko jest „ma\u0142owa\u017cne” – Odpar\u0142.
– Dlaczego tak? – Spyta\u0142em.
– Co, „dlaczego”? – Odpowiedzia\u0142, nadal nie odrywaj\u0105c oczu od stopy i zastyg\u0142ej na niej w bezruchu d\u0142oni.
– Dlaczego wszystko dla Ciebie jest „ma\u0142owa\u017cne”. – Powt\u00f3rzy\u0142em ju\u017c pe\u0142nym zdaniem, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie, \u017ce \u00d3w wcale nie wygl\u0105da na osob\u0105 upo\u015bledzon\u0105.
– … Bo to, co mia\u0142o jakiekolwiek znaczenie dla mnie, przesta\u0142o istnie\u0107?… Bo ja sam, nie mam znaczenia dla Nikogo Tu?. – Zacz\u0105\u0142 odpowiada\u0107 pytaniami.
– Chwila! – G\u0142o\u015bno przerwa\u0142em. – Co to znaczy, \u017ce to , co mia\u0142o dla Ciebie znaczenie przesta\u0142o istnie\u0107?
– Mama, tata…Rodzina. Dom?. – Zn\u00f3w odpar\u0142 pytaj\u0105co… Co\u015b Mi w jego s\u0142owach nie „gra\u0142o”… M\u00f3wi\u0142 poprawnym polskim j\u0119zykiem, zwi\u0119\u017ale, logicznie…
– A ile lat Ty ju\u017c tu mieszkasz? – Zn\u00f3w zacz\u0105\u0142em docieka\u0107, przerywaj\u0105c jego „pytaj\u0105ce odpowiedzi”
– Od urodzenia! – Zaspokoi\u0142 moj\u0105 ciekawo\u015b\u0107 dwoma s\u0142owami…
– A od kiedy jeste\u015b sam? – Nie zrezygnowa\u0142em.
– Mia\u0142em 23 lata, jak umar\u0142a mama… P\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, m\u00f3j ojciec wyjecha\u0142, znikn\u0105\u0142 dla Mnie…
– A Ile teraz masz lat? – Wiem, \u017ce zauwa\u017cy\u0142… ,\u017be moje pytania stawa\u0142y si\u0119 „natarczywie-dociekliwe'
– 28… Prosz\u0119 Pana ! – Odpar\u0142 i zaraz doda\u0142, jakby wyprzedzaj\u0105c tok moich docieka\u0144; – To, \u017ce m\u00f3wi\u0119 p\u0142ynnie po polsku, to zas\u0142uga ksi\u0105\u017cek… Mamusia lubi\u0142a bardzo czyta\u0107… Te ksi\u0105\u017cki mi tylko po niej zosta\u0142y..\u017badnej fotografii… Ksi\u0105\u017cki i wspomnienia… Ojca zapomnia\u0142em i nie chc\u0119 o nim nic pami\u0119ta\u0107 – Powiedzia\u0142 i nak\u0142adaj\u0105c „sanda\u0142” na nog\u0119, zacz\u0105\u0142 z kolei wypytywa\u0107 Mnie; – Sk\u0105d, po co…i dlaczego Tu si\u0119 znalaz\u0142em… Siedzieli\u015bmy d\u0142ugo na tej pla\u017cy ( …O 22,00 wr\u00f3ci\u0142em do w\u0142asnego lokum a opu\u015bci\u0142em je tu\u017c po dziewi\u0119tnastej…). Rozmawiali\u015bmy o „wszystkim i niczym” … Przez ten ca\u0142y czas, ani raz nie popatrzy\u0142 na mnie… Ani razu nie pad\u0142o pytanie na temat, dlaczego akurat do mnie si\u0119 odezwa\u0142. A odchodz\u0105c ju\u017c, powiedzia\u0142; – Przepraszam, ale Ja b\u0119d\u0119 Pana omija\u0142 na swojej drodze i prosz\u0119…Niech Pan robi tak samo! – Nie pos\u0142ucha\u0142em Go…Nast\u0119pnego dnia , mijaj\u0105c , rzuci\u0142em radosne „Dzie\u0144 dobry” … Nie odpowiedzia\u0142!. Wpatrzony w zawarto\u015b\u0107 \u015bmietnika, wyci\u0105gn\u0105\u0142 z niego papierowy kubek po kawie i wk\u0142adaj\u0105c w szmacian\u0105 torb\u0119 – Obr\u00f3ci\u0142 w drug\u0105 stron\u0119 i poszed\u0142…Jak zwykle nie odrywaj\u0105c wzroku od ziemi. Napotyka\u0142em Go jeszcze par\u0119 razy… Z daleka widzia\u0142em Jego sylwetk\u0119, ale mijaj\u0105c, te\u017c odwraca\u0142em wzrok ku ziemi…<\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
… Po deptaku wypoczynkowego kurortu nad morzem – Morzem \u015ar\u00f3dziemnym a „deptak” ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 wzd\u0142u\u017c pla\u017cy w miasteczku Sutomore ( Czarnog\u00f3ra) . W\u0142a\u015bnie po nim, codziennie przechadza\u0142 si\u0119 m\u0142ody cz\u0142owiek ( … Jak p\u00f3\u017aniej wynik\u0142o z mojej rozmowy z nim, mia\u0142 28 lat). Brudny, zaro\u015bni\u0119ty… Na nogach mia\u0142 co\u015b na kszta\u0142t „japonek”, ale wida\u0107 by\u0142o, … Czytaj dalej \u201e„Dziwol\u0105g” ( Czyli historia Polaka, opwiedziana przez Polaka- Polakowi)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/647"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=647"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":649,"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/647\/revisions\/649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.afiks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}